Με την αντιπυρική περίοδο να βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας στρέφει ήδη το βλέμμα στον επόμενο μεγάλο κίνδυνο: τις πλημμύρες της χειμερινής περιόδου 2026-2027.
Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έχει ζητήσει από Περιφέρειες, Δήμους και συναρμόδιους φορείς να ξεκινήσουν χωρίς καθυστέρηση τις απαραίτητες προληπτικές εργασίες, ώστε ο σχεδιασμός να έχει ολοκληρωθεί πριν από την εκδήλωση των πρώτων έντονων βροχοπτώσεων.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στις περιοχές που επλήγησαν τα τελευταία χρόνια από δασικές πυρκαγιές, καθώς η απώλεια της βλάστησης αφήνει το έδαφος περισσότερο εκτεθειμένο στη διάβρωση και αυξάνει την ταχύτητα με την οποία το νερό μπορεί να κινηθεί προς κατοικημένες περιοχές και οδικά δίκτυα.
Έλεγχοι σε ρέματα, φρεάτια και δίκτυα ομβρίων
Ένα από τα βασικά μέτωπα της προετοιμασίας είναι ο έλεγχος των υποδομών που καλούνται να δεχθούν μεγάλες ποσότητες νερού μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα.
Οι Περιφέρειες καλούνται να ελέγξουν τις κοίτες των υδατορεμάτων, να προχωρήσουν όπου χρειάζεται σε καθαρισμούς και να εξετάσουν την κατάσταση των υφιστάμενων αντιπλημμυρικών έργων.
Αντίστοιχα, στους Δήμους δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στα φρεάτια, τις εσχάρες και τους αγωγούς ομβρίων, κυρίως μέσα στον αστικό ιστό, όπου ένα φραγμένο δίκτυο μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα.
Οι καθαρισμοί δεν αντιμετωπίζονται ως μια εφάπαξ εργασία, αλλά θα πρέπει να επαναλαμβάνονται όπου απαιτείται και μετά από ισχυρά επεισόδια βροχόπτωσης.
Χαρτογράφηση των σημείων που μπορεί να γίνουν παγίδες
Μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου προβλέπεται η καταγραφή και χαρτογράφηση σημείων με αυξημένη πλημμυρική επικινδυνότητα.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι περιοχές όπου δρόμοι συναντούν ρέματα, χαμηλά σημεία του οδικού δικτύου, ανισόπεδοι κόμβοι και διαβάσεις, ώστε να είναι γνωστό εκ των προτέρων πού μπορεί να απαιτηθεί διακοπή κυκλοφορίας ή άλλη παρέμβαση.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται και οι λεγόμενες «ιρλανδικές διαβάσεις», οι οποίες μπορούν να γίνουν εξαιρετικά επικίνδυνες όταν αυξηθεί απότομα η στάθμη του νερού. Για τα σημεία αυτά προβλέπεται καταγραφή και σαφής προειδοποιητική σήμανση.
Μεγαλύτερη προσοχή εκεί όπου πέρασε η φωτιά
Οι πυρόπληκτες περιοχές αποτελούν ξεχωριστό κεφάλαιο της φετινής αντιπλημμυρικής προετοιμασίας.
Μετά από μια μεγάλη δασική πυρκαγιά, η φυσική προστασία του εδάφους μειώνεται σημαντικά. Σε περίπτωση έντονης βροχής, το νερό μπορεί να παρασύρει χώμα, στάχτη, πέτρες και άλλα φερτά υλικά, δημιουργώντας νέα προβλήματα σε χαμηλότερες περιοχές.
Για τον λόγο αυτό ζητούνται έλεγχοι αντιπλημμυρικών έργων, καθαρισμοί ρεμάτων και επιτάχυνση αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων στις περιοχές όπου η βλάστηση έχει καταστραφεί.
Σχέδια απομάκρυνσης και ασκήσεις μέσα στον Σεπτέμβριο
Η προετοιμασία δεν περιορίζεται μόνο στα τεχνικά έργα.
Δήμοι και Περιφέρειες καλούνται να επικαιροποιήσουν τα σχέδια οργανωμένης προληπτικής απομάκρυνσης πολιτών, τα στοιχεία επικοινωνίας των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, καθώς και τα μητρώα διαθέσιμων μηχανημάτων έργου και χειριστών.
Παράλληλα, θα πρέπει να έχουν προσδιοριστεί χώροι στους οποίους μπορούν να μετακινηθούν με ασφάλεια πολίτες, εφόσον μία περιοχή βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρό πλημμυρικό επεισόδιο.
Μέσα στον Σεπτέμβριο προβλέπονται επίσης ασκήσεις Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση πλημμυρών, ώστε να δοκιμαστούν στην πράξη ο συντονισμός και οι διαδικασίες απομάκρυνσης.
Το 112 στον επιχειρησιακό σχεδιασμό
Σε περίπτωση που ένα έντονο φαινόμενο εξελιχθεί γρήγορα και δημιουργηθεί άμεσος κίνδυνος για ανθρώπινες ζωές ή περιουσίες, θα ενημερώνεται το ΕΣΚΕΔΙΚ, προκειμένου να εξετάζεται και η ενεργοποίηση του 112 για την έγκαιρη προειδοποίηση των πολιτών.
Το μήνυμα της φετινής προετοιμασίας είναι σαφές: η αντιπλημμυρική προστασία δεν μπορεί να ξεκινά όταν οι δρόμοι έχουν ήδη γεμίσει νερό.
Οι καθαρισμοί, οι έλεγχοι, η χαρτογράφηση των επικίνδυνων σημείων και η επιχειρησιακή προετοιμασία πρέπει να προηγηθούν της κακοκαιρίας.
Γιατί, όπως και στις δασικές πυρκαγιές, η πρόληψη είναι πάντα πιο αποτελεσματική όταν γίνεται πριν από την καταστροφή.
