διαίτερα σημαντικά στοιχεία για τα αίτια και το αποτύπωμα των δασικών πυρκαγιών του 2026 καταγράφονται στην ανασκόπηση της φετινής αντιπυρικής περιόδου που εκπόνησαν από κοινού το WWF Ελλάς, η πυρομετεωρολογική ομάδα FLAME της Μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και το Firewatch.
Ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν αφορά τη σύνδεση μεγάλου μέρους των καμένων εκτάσεων με περιστατικά που αποδίδονται στο δίκτυο μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρατίθενται στην ανασκόπηση και αποδίδονται σε πηγές του Πυροσβεστικού Σώματος, πάνω από το 70% των καμένων εκτάσεων της αντιπυρικής περιόδου του 2026 συνδέεται με πυρκαγιές που σχετίζονται με το ηλεκτρικό δίκτυο.
Το αντίστοιχο ποσοστό αναφέρεται ότι ήταν περίπου 35% το 2024 και 50% το 2025, στοιχείο που καταδεικνύει σημαντική αύξηση μέσα στην τελευταία τριετία.
Μόλις 12 πυρκαγιές προκάλεσαν το μεγαλύτερο μέρος των καμένων εκτάσεων
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό εύρημα της ανασκόπησης είναι ότι μόλις 12 μεγάλες πυρκαγιές αντιστοιχούν περίπου στο 80% των χαρτογραφημένων καμένων εκτάσεων της χρονιάς.
Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει για ακόμη μία αντιπυρική περίοδο τη σημασία της έγκαιρης αντιμετώπισης των περιστατικών που αποκτούν μεγάλες διαστάσεις και εξελίσσονται σε σύνθετες επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι, σύμφωνα με τη μελέτη, οι πυρομετεωρολογικές συνθήκες του 2026 κινήθηκαν συνολικά κοντά στα κανονικά επίπεδα στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι το μέγεθος των επιπτώσεων μιας δασικής πυρκαγιάς δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις καιρικές συνθήκες, αλλά και από την πρόληψη, την κατάσταση της καύσιμης ύλης, την ταχύτητα εντοπισμού και την επιχειρησιακή διαχείριση του περιστατικού.
Περισσότερα από 400.000 στρέμματα
Σύμφωνα με το European Forest Fire Information System (EFFIS), κατά τη διάρκεια του 2026 καταγράφηκαν περίπου 354.000 καμένα στρέμματα.
Με την προσθήκη μικρότερων περιστατικών που δεν περιλαμβάνονται στην καταγραφή του συστήματος, η συνολική καμένη έκταση εκτιμάται ότι ξεπέρασε τα 400.000 στρέμματα.
Σε σύγκριση με την περίοδο 2006–2025, το 2026 κατατάσσεται ως η όγδοη δυσμενέστερη χρονιά ως προς τον αριθμό των πυρκαγιών και τις καμένες εκτάσεις.
Η ανασκόπηση καταγράφει παράλληλα ως θετικό στοιχείο την αποτελεσματική αρχική προσβολή της πλειονότητας των πυρκαγιών, την αυξημένη αξιοποίηση των επίγειων δυνάμεων και την περαιτέρω ενίσχυση της διερεύνησης των αιτιών από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ).
Την ίδια στιγμή, επισημαίνονται αδυναμίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στην πρόληψη, στον επιχειρησιακό συντονισμό και κυρίως στη διαχείριση μεγάλων και σύνθετων δασικών πυρκαγιών.
Το ηλεκτρικό δίκτυο στο επίκεντρο της πρόληψης
Η συμβολή του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας στην εκδήλωση ιδιαίτερα καταστροφικών περιστατικών αποτελεί ένα από τα σημεία στα οποία δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα.
Τα στοιχεία ενισχύουν την ανάγκη για συστηματικό έλεγχο και συντήρηση των υποδομών, διαχείριση της βλάστησης γύρω από το δίκτυο και στοχευμένα προληπτικά μέτρα στις περιοχές υψηλού κινδύνου.
Παράλληλα, η ανασκόπηση επισημαίνει την ανάγκη δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου συστήματος καταγραφής του πραγματικού οικονομικού κόστους των δασικών πυρκαγιών, καθώς και των δαπανών που αφορούν την πρόληψη, την καταστολή και την αποκατάσταση.
Έντεκα νεκροί και σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις
Παρά τη μικρότερη συνολική καμένη έκταση σε σχέση με άλλες ιδιαίτερα δύσκολες χρονιές, η αντιπυρική περίοδος του 2026 είχε σημαντικές ανθρώπινες και περιβαλλοντικές συνέπειες.
Σύμφωνα με την ανασκόπηση, 11 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ καταγράφηκαν τραυματισμοί και σημαντικές ζημιές σε κατοικίες, υποδομές και παραγωγικές δραστηριότητες.
Οι πυρκαγιές επηρέασαν επίσης έξι προστατευόμενες περιοχές, συνολικής μικτής έκτασης 37.390 στρεμμάτων, μεταξύ των οποίων περιοχές Natura 2000, Εθνικός Δρυμός και Καταφύγια Άγριας Ζωής.
Περίπου 59.443 στρέμματα κάηκαν εκ νέου μέσα σε χρονικό διάστημα μικρότερο των 20 ετών, περιορίζοντας σημαντικά τις δυνατότητες φυσικής αναγέννησης των οικοσυστημάτων.
Ιδιαίτερα επιβαρυμένη παραμένει η Αττικοβοιωτία, όπου τουλάχιστον 1,1 εκατομμύρια στρέμματα έχουν καεί τα τελευταία 20 χρόνια, ενώ περίπου το ένα πέμπτο αυτών έχει πληγεί από πυρκαγιά περισσότερες από μία φορές.
Σημαντικές επιπτώσεις καταγράφηκαν επίσης σε δασικά οικοσυστήματα με περιορισμένη δυνατότητα μεταπυρικής αναγέννησης, όπως τα δάση μαύρης πεύκης και ελάτης, αλλά και στις εκτάσεις λευκόδερμης πεύκης στην Τραπεζίτσα Κόνιτσας.
Τα στοιχεία της αντιπυρικής περιόδου του 2026 επαναφέρουν στο επίκεντρο την ανάγκη για πρόληψη, έγκαιρη επέμβαση, διερεύνηση των αιτιών και συστηματική αντιμετώπιση των παραγόντων που μπορούν να οδηγήσουν μία πυρκαγιά σε μεγάλες διαστάσεις.
