Στην τελική ευθεία εισέρχεται το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη», καθώς τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026 ολοκληρώνεται η δημόσια διαβούλευση. Αμέσως μετά, το νομοσχέδιο αναμένεται να εισαχθεί στην Ολομέλεια της Βουλής, με στόχο την ψήφισή του εντός Φεβρουαρίου.
Το σχέδιο νόμου αποτελεί ένα εκτεταμένο πακέτο μεταρρυθμίσεων, που φέρει τη σφραγίδα του Υπουργού Γιάννης Κεφαλογιάννης, και επιχειρεί να θεμελιώσει ένα νέο δόγμα Πολιτικής Προστασίας, προσαρμοσμένο στις αυξανόμενες απαιτήσεις που δημιουργεί η κλιματική κρίση.
Κεντρικός άξονας: Οι Κανόνες Εμπλοκής στο Πυροσβεστικό Σώμα
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του νομοσχεδίου είναι η θεσμοθέτηση Κανόνων Εμπλοκής (Rules of Engagement – RoE) για το Πυροσβεστικό Σώμα, καλύπτοντας ένα διαχρονικό θεσμικό κενό.
Οι Κανόνες Εμπλοκής ορίζουν με σαφήνεια πότε, πώς και με ποια προτεραιότητα επιχειρούν οι πυροσβεστικές δυνάμεις σε κάθε περιστατικό, από αστικές πυρκαγιές έως μεγάλης κλίμακας δασικά συμβάντα και τεχνολογικά ατυχήματα. Για πρώτη φορά, το επιχειρησιακό δόγμα αποκτά νομική δεσμευτικότητα, με την απόκλιση από αυτό να συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.
Τι αλλάζει στην πράξη
Με την «Ενεργή Μάχη», η επιχειρησιακή δράση του Πυροσβεστικού Σώματος τυποποιείται και αποκτά ενιαία εφαρμογή σε όλη τη χώρα. Καθορίζονται:
-
τα επίπεδα εντολής και λήψης αποφάσεων,
-
οι διαδικασίες κινητοποίησης και κλιμάκωσης δυνάμεων,
-
τα κριτήρια ενίσχυσης ή απεμπλοκής,
-
τα υποχρεωτικά μέτρα ασφάλειας για προσωπικό και πολίτες.
Βασική αρχή παραμένει η προτεραιότητα στην ανθρώπινη ζωή, με την εμπλοκή σε υψηλού κινδύνου επιχειρήσεις να επιτρέπεται μόνο όταν υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, ο εξοπλισμός και ο επιχειρησιακός σχεδιασμός.
Στόχος: ενιαία αντίδραση και ασφάλεια προσωπικού
Σύμφωνα με πληροφορίες, στόχος της ρύθμισης είναι η εξάλειψη των επιχειρησιακών ασάφειων και αποκλίσεων, η ενίσχυση της προστασίας των στελεχών και η διασφάλιση συνεκτικής και ταχείας απόκρισης σε κάθε σημείο της επικράτειας.
Παράλληλα, προβλέπεται εκπαίδευση, ασκήσεις και επικαιροποίηση εγχειριδίων, ώστε το προσωπικό να γνωρίζει εκ των προτέρων τα πρωτόκολλα δράσης και ασφάλειας.
Σύγκλιση με διεθνή πρότυπα
Η φιλοσοφία των Κανόνων Εμπλοκής ευθυγραμμίζεται με πρακτικές που εφαρμόζονται διεθνώς, όπως τα Incident Action Plans στις ΗΠΑ, η National Operational Guidance στο Ηνωμένο Βασίλειο και τα Fireground Rules στην Αυστραλία, όπου η αξιολόγηση κινδύνου και η προστασία της ζωής αποτελούν αδιαπραγμάτευτες αρχές.
Καθιέρωση του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντος (ICS)
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η σταδιακή θεσμοθέτηση του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντος (Incident Command System – ICS), το οποίο εισάγει ενιαία δομή διοίκησης σε στρατηγικό, επιχειρησιακό και τακτικό επίπεδο. Με τον τρόπο αυτό, όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς λειτουργούν με κοινό λεξιλόγιο, κανόνες και διαδικασίες, αποφεύγοντας αποσπασματικές αποφάσεις και ασυντόνιστες παρεμβάσεις.
Ένα κρίσιμο βήμα θωράκισης
Η «Ενεργή Μάχη» φιλοδοξεί να αποτελέσει κομβικό εργαλείο σύγχρονης επιχειρησιακής διακυβέρνησης, ενισχύοντας την ασφάλεια των πολιτών, την προστασία του προσωπικού και την αποτελεσματικότητα του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας απέναντι σε ολοένα και πιο σύνθετους κινδύνους.
