Τις ημέρες που οι πυροσβεστικές δυνάμεις έδιναν μάχες σε πολλά μέτωπα, επιστήμονες, πανεπιστημιακοί και ειδικοί αναφέρονταν στην ανάγκη μιας διαφορετικής προσέγγισης. Μιας προσέγγισης που δεν ξεκινά όταν εκδηλωθεί μια πυρκαγιά, αλλά πολύ νωρίτερα.

Χαρακτηριστική είναι η φράση που διατυπώθηκε κατά τη διάρκεια τηλεοπτικών συζητήσεων:

«Όπως μάθαμε να ζούμε με τους σεισμούς, πρέπει να μάθουμε να ζούμε και με τις φωτιές».

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει αποδοχή της καταστροφής. Σημαίνει γνώση, πρόληψη, σωστή αντίδραση και αυτοπροστασία, ώστε να περιορίζουμε τους κινδύνους και τις συνέπειες μιας πυρκαγιάς.

Η εκπαίδευση πρέπει να αρχίζει από μικρή ηλικία

Τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη συζήτηση για την ανάγκη τα παιδιά να αποκτούν ήδη από το σχολείο βασικές γνώσεις γύρω από τις πυρκαγιές και γενικότερα τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Να μαθαίνουν:

• τι μπορεί να προκαλέσει μια πυρκαγιά και ποιες συμπεριφορές αυξάνουν τον κίνδυνο,
• πώς προστατεύουμε το σπίτι, το φυσικό περιβάλλον και τον εαυτό μας,
• πώς αντιδρούμε σε ένα συμβάν και, ίσως το σημαντικότερο, πώς ακολουθούμε σωστά τις οδηγίες των αρμόδιων Αρχών, χωρίς πανικό και χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο τον εαυτό μας ή τους άλλους.

Αυτό είναι, στην ουσία, που άνθρωποι του Πυροσβεστικού Σώματος περιγράφουν εδώ και χρόνια με δύο λέξεις: Πυροσβεστική Παιδεία.

Μια προσπάθεια που έχει ήδη ξεκινήσει

Το Firefighting Greece είχε παρουσιάσει ήδη από τον Απρίλιο του 2025 το βιβλίο του Πυράρχου Κωνσταντίνου Γραφάκου, με τίτλο:

«Πυροσβεστική Παιδεία – Μικροί, μεγάλοι με γνώση… ένα καλύτερο μέλλον».

Πρόκειται για μια πρόταση και ταυτόχρονα μια προτροπή που βάζει στο επίκεντρο την πρόληψη, την αυτοπροστασία, την αναγνώριση του κινδύνου και, κυρίως, τη δημιουργία μιας διαφορετικής νοοτροπίας απέναντι στην πυρκαγιά.

Δεν πρόκειται, όμως, μόνο για θεωρία.

Η προσπάθεια του Πυράρχου Κωνσταντίνου Γραφάκου για βιωματική εκπαίδευση και θεωρητική ενημέρωση μαθητών σε σχολικές μονάδες Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ξεκινά περίπου από το 2013, από την πυρόπληκτη Λακωνία, όπου υπηρετούσε εκείνη την περίοδο.

Μέσα από τις επισκέψεις στα σχολεία, οι μαθητές γνώρισαν από κοντά τον πυροσβεστικό εξοπλισμό, ενημερώθηκαν για την πρόληψη και τις πρώτες ενέργειες σε περίπτωση πυρκαγιάς και συμμετείχαν σε δράσεις προσαρμοσμένες στην ηλικία τους.

Η προσπάθεια αυτή συνεχίστηκε και εξελίχθηκε τα επόμενα χρόνια.

Κατά τη σχολική χρονιά 2025–2026, η ανάπτυξη δράσεων Πυροσβεστικής Παιδείας στην Αρκαδία, όπου στη συνέχεια υπηρέτησε ο ίδιος, έφτασε σε 62 σχολικές μονάδες και 3.381 μαθητές, μέσα από οργανωμένες εκπαιδευτικές δράσεις και συνεργασία της Πυροσβεστικής με την εκπαιδευτική κοινότητα.

Παιδιά διαφορετικών ηλικιών ήρθαν σε επαφή με έννοιες όπως η πρόληψη, η αυτοπροστασία, η ασφαλής εκκένωση και η σωστή συμπεριφορά σε περίπτωση πυρκαγιάς, αλλά και με το ίδιο το έργο των πυροσβεστών.

Και ίσως εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη αξία αυτής της προσπάθειας: η αλλαγή νοοτροπίας να ξεκινά πριν ακόμη το παιδί γίνει ενήλικος πολίτης.

Από το βιβλίο «Πυροσβεστική Παιδεία»

Από την καταστολή στην πρόληψη

Η χώρα διαθέτει ένα Πυροσβεστικό Σώμα που κάθε καλοκαίρι καλείται να επιχειρεί κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.

Η αντιμετώπιση των πυρκαγιών, όμως, δεν μπορεί να αποτελεί υπόθεση μόνο των πυροσβεστών.

Η πρόληψη αφορά ολόκληρη την κοινωνία.

Η Πολιτεία είναι εκείνη που θα αποφασίσει εάν και με ποιον τρόπο μια οργανωμένη μορφή Πυροσβεστικής Παιδείας μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη παρουσία στη σχολική εκπαίδευση.

Σε μια τέτοια συζήτηση, όμως, η εμπειρία και η γνώση των στελεχών του Πυροσβεστικού Σώματος μπορούν να αποτελέσουν μια ιδιαίτερα σημαντική βάση.

Δεν χρειάζεται ένα παιδί να μάθει να γίνεται πυροσβέστης.

Χρειάζεται να μάθει να μην προκαλεί άθελά του μια πυρκαγιά, να αναγνωρίζει έναν κίνδυνο, να προστατεύει τον εαυτό του και να γνωρίζει τι πρέπει να κάνει όταν βρεθεί μπροστά σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Αυτή είναι ίσως και η ουσιαστικότερη έννοια της Πυροσβεστικής Παιδείας.

Η συζήτηση πρέπει να συνεχιστεί

Οι μεγάλες πυρκαγιές είναι εκείνες που συνήθως ανοίγουν τη συζήτηση για την πρόληψη.

Το ζητούμενο, όμως, είναι αυτή η συζήτηση να μη σβήνει μαζί με την τελευταία εστία.

Το πρόσφατο ρεπορτάζ της ΕΡΤ για την επιφυλακή των πυροσβεστικών δυνάμεων και τις συνθήκες αυξημένου κινδύνου υπενθυμίζει ότι η μάχη με τη φωτιά δεν αφορά μόνο τα μέσα, τα οχήματα, τα εναέρια μέσα και τον αριθμό των πυροσβεστών.

Αφορά και το πόσο προετοιμασμένη είναι μια κοινωνία πριν ξεσπάσει η πυρκαγιά.

Και ίσως εκεί βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα στοιχήματα για τα επόμενα χρόνια:

Η πρόληψη αρχίζει από τη γνώση.
Και η γνώση μπορεί να αρχίσει από το σχολείο.

Δείτε το σχετικό βίντεο της ΕΡΤ

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς ενεργό σύνδεσμο προς το Firefighting Greece © 2026 – Ν. 2121/1993.

Οι σοροί βρέθηκαν επί της οδού Ανδρομάχης, κοντά στο σημείο όπου, σύμφωνα με την ενημέρωση της Πυροσβεστικής, ξεκίνησε η πυρκαγιά.

Το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος ενημερώθηκε για την έναρξη της φωτιάς στις 14:43, ενώ μέσα σε μόλις επτά λεπτά η πυρκαγιά εξαπλώθηκε ραγδαία, με τους ισχυρούς ανέμους να δυσχεραίνουν σημαντικά το έργο των δυνάμεων.

Παράλληλα, από την περιοχή των Περιστεριών παρελήφθησαν τέσσερα άτομα με εγκαύματα, τα οποία μεταφέρθηκαν σε καλή κατάσταση στο Κέντρο Υγείας Σαλαμίνας.

Επιπλέον, ένας ηλικιωμένος μεταφέρθηκε επίσης στο Κέντρο Υγείας Σαλαμίνας, μετά τον απεγκλωβισμό του από την οικία του στην περιοχή Κακή Βίγλα.

Στο πεδίο επιχειρούν τέσσερα ασθενοφόρα και μία μοτοσυκλέτα άμεσης επέμβασης.

Η επιχείρηση στην περιοχή συνεχίζεται.

Πρόκειται για οχήματα τύπου 6Χ4, χωρητικότητας 12.000 λίτρων νερού το καθένα, τα οποία παρελήφθησαν πλήρως εξοπλισμένα και κατανέμονται από το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος σε Υπηρεσίες της ηπειρωτικής και νησιωτικής χώρας, με βάση τις επιχειρησιακές ανάγκες κάθε περιοχής.

Η μεγάλη χωρητικότητα των νέων υδροφόρων επιτρέπει τη μεταφορά σημαντικών ποσοτήτων νερού στα μέτωπα των πυρκαγιών, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν εύκολα προσβάσιμα σημεία υδροληψίας ή απαιτείται συνεχής τροφοδοσία των πυροσβεστικών δυνάμεων.

Η προμήθεια πραγματοποιήθηκε μέσω του Εθνικού Προγράμματος Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενώ η συνολική αξία της σύμβασης ανέρχεται σε 5.727.064 ευρώ.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μέχρι σήμερα έχουν παραδοθεί περισσότερα από 1.000 νέα οχήματα μαζί με τον εξοπλισμό τους, στο πλαίσιο της συνολικής προμήθειας 1.711 οχημάτων που προβλέπεται από το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ».

Η ανανέωση του στόλου του Πυροσβεστικού Σώματος συνεχίζεται, με τα νέα μέσα να κατανέμονται σταδιακά στις Πυροσβεστικές Υπηρεσίες της χώρας ανάλογα με τις επιχειρησιακές τους ανάγκες.

Η σχετική εισαγγελική παραγγελία δόθηκε με αφορμή τη μεγάλη πυρκαγιά στη Βοιωτία, η οποία ήδη διερευνάται ποινικά, αλλά και μετά από άλλα περιστατικά πυρκαγιών που έχουν καταγραφεί σε εγκαταστάσεις αιολικών πάρκων.

Στο πλαίσιο της έρευνας, η ΔΑΕΕ καλείται να εξετάσει εάν οι εγκαταστάσεις σε ολόκληρη τη χώρα διαθέτουν τις προβλεπόμενες άδειες και εάν τηρούνται οι απαιτούμενες τεχνικές προδιαγραφές για την εγκατάσταση, τη συντήρηση και τη λειτουργία τους.

Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί σε αιολικά πάρκα που στο παρελθόν έχουν συνδεθεί με περιστατικά εκδήλωσης πυρκαγιάς.

Για τη συγκέντρωση των στοιχείων θα ζητηθούν πληροφορίες από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ όπου κριθεί απαραίτητο θα πραγματοποιηθούν πραγματογνωμοσύνες και πρόσθετες ανακριτικές ενέργειες.

Στόχος της έρευνας είναι να διαπιστωθεί εάν έχουν τηρηθεί όλες οι προβλεπόμενες τεχνικές και διοικητικές απαιτήσεις και εάν προκύπτουν τυχόν ποινικές ευθύνες.

Η προκαταρκτική εξέταση βρίσκεται σε εξέλιξη.

Το νέο αμφίβιο πυροσβεστικό αεροσκάφος αναμένεται να παραδοθεί έως το 2028 και να ενισχύσει σημαντικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες της χώρας στην αντιμετώπιση των μεγάλων δασικών πυρκαγιών.

Στις εικόνες από τα στάδια κατασκευής διακρίνονται τμήματα του αεροσκάφους, ενώ σε ένα από αυτά έχει ήδη τοποθετηθεί η ελληνική σημαία.

Επιχειρήσεις κατάσβεσης και τις νυχτερινές ώρες

Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του Canadair 515 είναι η δυνατότητα επιχειρησιακής αξιοποίησής του και κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν τα περισσότερα εναέρια μέσα πυρόσβεσης παραμένουν καθηλωμένα λόγω των περιορισμένων συνθηκών ορατότητας.

Με τη βοήθεια σύγχρονων συστημάτων πλοήγησης και προηγμένου εξοπλισμού, το νέο αεροσκάφος θα μπορεί να συνεχίζει τη μάχη με τις φλόγες και μετά τη δύση του ηλίου, προσφέροντας πολύτιμη υποστήριξη στις επίγειες πυροσβεστικές δυνάμεις.

Η νέα γενιά των Canadair

Το Canadair 515 κατασκευάζεται από τη De Havilland Canada και αποτελεί τον διάδοχο του CL-415.

Έχει σχεδιαστεί ειδικά για επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης και ενσωματώνει σύγχρονα τεχνολογικά συστήματα, αναβαθμισμένο πιλοτήριο και αυξημένες επιχειρησιακές δυνατότητες.

Η Ελλάδα αναμένεται να αποκτήσει συνολικά επτά Canadair 515 έως το 2031, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος ενίσχυσης του κοινού στόλου δασοπυρόσβεσης.

Η ένταξή τους στον ελληνικό εναέριο στόλο αναμένεται να αποτελέσει σημαντική αναβάθμιση του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, ενισχύοντας την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα της απόκρισης απέναντι στις ολοένα και πιο απαιτητικές δασικές πυρκαγιές.

Στο σημείο μετέβη κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.), με επικεφαλής τον Διευθυντή της Υπηρεσίας και τη συμμετοχή εξειδικευμένων στελεχών, προκειμένου να πραγματοποιηθεί αυτοψία και να συλλεχθούν όλα τα απαραίτητα στοιχεία που θα συμβάλουν στη διερεύνηση των συνθηκών του περιστατικού.

Σύμφωνα με την ενημέρωση του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, από τη συνδυαστική αξιολόγηση των ευρημάτων προέκυψε ότι η πυρκαγιά ξεκίνησε από σπινθηρισμούς που προκλήθηκαν λόγω ταλάντωσης αγωγών σε ιδιωτικό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από ανεμογεννήτριες προς το κεντρικό δίκτυο ηλεκτροδότησης. Οι σπινθήρες κατέληξαν στο έδαφος, προκαλώντας την έναρξη της φωτιάς.

Στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας συνελήφθησαν ο ηλεκτρολόγος μηχανικός, που είχε υπογράψει τη μελέτη και την επίβλεψη του έργου, καθώς και ο εργολάβος που είχε αναλάβει την κατασκευή του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για εμπρησμό με ενδεχόμενο δόλο, σε βαθμό κακουργήματος.

Παράλληλα, στη δικογραφία περιλαμβάνεται και ο ιδιοκτήτης της εταιρείας των ανεμογεννητριών, ο οποίος αναζητήθηκε στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, χωρίς μέχρι στιγμής να εντοπιστεί.

Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.) συνεχίζει την έρευνα, εξετάζοντας όλα τα τεχνικά, μαρτυρικά και βιντεοληπτικά στοιχεία, προκειμένου να διαπιστωθούν πλήρως οι συνθήκες εκδήλωσης και εξάπλωσης της πυρκαγιάς και να αποδοθούν τυχόν επιπλέον ποινικές ευθύνες.

«Απευθύνουμε σήμερα το τελευταίο αντίο στους αείμνηστους συναδέλφους Στρατηδάκη Εμμανουήλ και Διαμαντάκη Παντελή. Χάθηκαν με απροσδόκητο και αιφνιδιαστικό τρόπο στο βωμό του καθήκοντος», αναφέρει μεταξύ άλλων στο μήνυμά του.

Ο Αρχηγός επισημαίνει ότι οι δύο πυροσβέστες υπηρέτησαν με ζήλο και αυταπάρνηση, έχοντας ως πρωταρχικό μέλημα τη διαφύλαξη της ζωής, της περιουσίας των πολιτών και του φυσικού περιβάλλοντος, ενώ εκφράζει τα θερμά και ειλικρινή του συλλυπητήρια στις οικογένειες και στους οικείους τους.

Ο Πυροσβέστης Πενταετούς Υποχρέωσης Εμμανουήλ Στρατηδάκης, γεννημένος το 1968 στο Ρέθυμνο, υπηρετούσε στο Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Αγίας Φωτεινής Ρεθύμνου. Εντάχθηκε στο Πυροσβεστικό Σώμα ως εποχικός πυροσβέστης το 1998 και απέκτησε την ιδιότητα του Πυροσβέστη Πενταετούς Υποχρέωσης το 2012.

Ο Εποχικός Πυροσβέστης Παντελής Διαμαντάκης, γεννημένος το 2001 στο Ρέθυμνο, εντάχθηκε στο Πυροσβεστικό Σώμα το 2025 και υπηρετούσε επίσης στο Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Αγίας Φωτεινής Ρεθύμνου.

Οι δύο πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους τις μεσημεριανές ώρες της 29ης Ιουλίου 2026, κατά τη διάρκεια επιχείρησης κατάσβεσης της μεγάλης πυρκαγιάς στο Ρέθυμνο.

Ως ένδειξη πένθους, σήμερα, ημέρα της ταφής τους, οι σημαίες σε όλες τις Υπηρεσίες του Πυροσβεστικού Σώματος θα κυματίζουν μεσίστιες, από την ανατολή έως και τη δύση του ηλίου.

Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, πρόκειται για δύο νέους ηλικίας 23 και 27 ετών, οι οποίοι επιχειρούσαν στο πύρινο μέτωπο όταν σημειώθηκε το τραγικό περιστατικό.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι οι δύο πυροσβέστες, κατά πάσα πιθανότητα εποχικοί, εντοπίστηκαν εκτός του πυροσβεστικού οχήματός τους, χωρίς τις αισθήσεις τους, σε δύσβατο σημείο της περιοχής.

Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη ενημέρωση από το Πυροσβεστικό Σώμα σχετικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έχασαν τη ζωή τους, ενώ οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη.

Η ανακοίνωση του Πυροσβεστικού Σώματος:

«Σήμερα είναι μια εξαιρετικά δύσκολη ημέρα για το Πυροσβεστικό Σώμα.

Κατά τη διάρκεια επιχείρησης κατάσβεσης της αγροτοδασικής πυρκαγιάς στην περιοχή Κρύα Βρύση Ρεθύμνου, έχασαν τη ζωή τους δύο πυροσβέστες. Έπεσαν ηρωικά στο βωμό του καθήκοντος για τη διαφύλαξη της ζωής και των αγαθών των πολιτών αλλά και του φυσικού περιβάλλοντος.

Η φυσική ηγεσία του Πυροσβεστικού Σώματος εκφράζει τη βαθιά της θλίψη και τα ειλικρινή της συλλυπητήρια στις οικογένειες και τους οικείους των εκλιπόντων συναδέλφων μας.

Η σκέψη όλων μας είναι μαζί τους».