Η καλή φυσική κατάσταση είναι συνυφασμένη με τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Φυσική κατάσταση είναι ένα σύνολο χαρακτηριστικών γνωρισμάτων τα οποία έχουν τα άτομα ή επιτυγχάνουν και τα οποία συσχετίζονται με την ικανότητα να εκτελούν φυσική δραστηριότητα. Τα στοιχεία της φυσικής κατάστασης τα οποία συσχετίζονται με την υγεία (πρωτογενή) είναι η καρδιοαναπνευστική αντοχή, η μυϊκή δύναμη, η μυϊκή αντοχή, η σύσταση του σώματος και η ευλυγισία.
Με την πάροδο των ετών οι πυροσβέστες καθίστανται πιο ευάλωτοι στην αντιμετώπιση του προβλήματος της παχυσαρκίας, το οποίο παρουσιάζει σημαντική επιδείνωση.
Το πρόβλημα της παχυσαρκίας απειλεί την υγεία των πυροσβεστών και μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια ασφάλεια. Για τους παραπάνω λόγους είναι σημαντικό να γίνονται περιοδικά ιατρικές εξετάσεις για την εκτίμηση της σωματικής κατάστασης των πυροσβεστών και να δίνονται σαφείς διατροφικές οδηγίες.
Οι παχύσαρκοι πυροσβέστες είναι πιο πιθανό να έχουν υπέρταση και χαμηλής υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη – χοληστερόλη κατά την παρακολούθηση.
Οι πυροσβέστες με ακραία παχυσαρκία είχαν κατά μέσο όρο 2,1 παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου (εκτός της παχυσαρκίας), σε αντίθεση με τους 1,5 παράγοντες κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου για πυροσβέστες φυσιολογικού βάρους.
Κρίσιμη είναι η προαγωγή υγιών συμπεριφορών (υγιεινή διατροφή χωρίς αλκοόλ, αποφυγή καπνίσματος), οι οποίες αποτρέπουν πρόσθετους κινδύνους.
Για να μετριαστούν οι επιπτώσεις της έντονης προσπάθειας στο καθήκον, πρέπει να ακολουθείται ένα πρόγραμμα τουλάχιστον μέτριας έντασης άσκησης.
Αποτελεσματική προπόνηση κάτω από εξειδικευμένη επίβλεψη πρέπει να αποτελεί τμήμα των συνηθισμένων καθηκόντων του πυροσβέστη.
Η προπόνηση πρέπει να πραγματοποιείται τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.
Είναι κρίσιμο να τηρηθούν στρατηγικές πρόληψης και θεραπείας της παχυσαρκίας, διότι το πρόβλημα εντείνεται από τη μέση ηλικία και για τους μεγαλύτερους ενήλικες.
Σύνδεση σωματικής σύστασης – δείκτη μάζας σώματος
Η ανάγκη για αξιολόγηση της σωματικής σύστασης, η οποία σχετίζεται με το ποσοστό του σωματικού λίπους, οδήγησε σε τρόπους υπολογισμού αυτού με τη βοήθεια δεικτών σωματικής σύστασης. Ο πιο διαδεδομένος δείκτης σωματικής σύστασης είναι ο δείκτης μάζας σώματος, που δείχνει την αναλογία του βάρους σε σχέση με το ύψος και είναι εύκολος στον υπολογισμό σε μεγάλους πληθυσμούς, διότι προκύπτει από το βάρος και το ύψος και συγκεκριμένα υπολογίζεται με το πηλίκο του βάρους προς το τετράγωνο του ύψους (kg/m²).
Πίνακας 1: Πίνακας αξιολόγησης δείκτη μάζας σώματος (Body Mass Index – BMI) από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO).
Ταξινόμηση (BMI) δείκτη μάζας σώματος
Λιποβαρής: < 18.5
Κανονικό βάρος: 18.8 – 24.9
Υπέρβαρος: > 25.0
Προπαχυσαρκία: 25.0 – 29.9
Παχυσαρκία: > 30.0
Παχυσαρκία τάξη Ι: 30.0 – 34.9
Παχυσαρκία τάξη ΙΙ: 35 – 39.9
Παχυσαρκία τάξη ΙΙΙ: > 40.0
Η μέση τιμή του δείκτη μάζας σώματος στην Ελλάδα, σύμφωνα με την έρευνα Krassas E. (2003), είναι 26.2 (SD 26.2 + 5), ενώ οι παχύσαρκοι (BMI > 30) αποτελούν το 19.9% και οι υπέρβαροι (BMI μεταξύ 25.0 – 29.99) το 35.4%.
