Η θεσμοθέτηση της προδιαγεγραμμένης καύσης στην Ελλάδα μέσω του νόμου 5281/2026 άνοιξε έναν νέο κύκλο συζήτησης γύρω από τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών, προκαλώντας ερωτήματα αλλά και προβληματισμούς σε στελέχη της Δασικής Υπηρεσίας και του Πυροσβεστικού Σώματος σχετικά με την εφαρμογή της μεθόδου και τις προοπτικές της στη χώρα μας.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο περιλαμβάνει σαφείς προβλέψεις για τον ορισμό, την πιλοτική εφαρμογή και τις διαδικασίες υλοποίησης της προδιαγεγραμμένης καύσης, έπειτα από πολυετή επιστημονική έρευνα και διαβούλευση μεταξύ αρμόδιων φορέων, ερευνητών και υπηρεσιών.
Η μέθοδος δεν αποτελεί νέα πρακτική για την Ελλάδα. Ήδη από τις δεκαετίες του 1970 και 1980 είχαν πραγματοποιηθεί πιλοτικές εφαρμογές σε περιοχές όπως η Θάσος, η Βόρεια Εύβοια και οι Σέρρες, χωρίς όμως να υπάρξει τότε θεσμική συνέχεια ή οργανωμένη αξιοποίηση των αποτελεσμάτων. Αντίθετα, χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία προχώρησαν έγκαιρα στη νομοθετική κατοχύρωση της μεθόδου, εντάσσοντάς την στη στρατηγική πρόληψης δασικών πυρκαγιών.
Στη σύγχρονη εποχή, η επανεκκίνηση της προσπάθειας στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε μέσα από ερευνητικά και πιλοτικά προγράμματα σε Χίο και Εύβοια, με τη συμμετοχή του WWF Ελλάς, του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, της Δασικής Υπηρεσίας, εθελοντικών ομάδων και τη συνδρομή του Πυροσβεστικού Σώματος. Τα αποτελέσματα αυτών των δράσεων παρουσιάστηκαν σε επιστημονικά συνέδρια και αποτέλεσαν τη βάση για την κατάθεση ολοκληρωμένης νομοτεχνικής πρότασης προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Σημαντικό σημείο στη διαδικασία θεσμοθέτησης αποτέλεσε η διασφάλιση του ρόλου της Δασικής Υπηρεσίας και της επιστημονικής κοινότητας στον σχεδιασμό και την εφαρμογή της προδιαγεγραμμένης καύσης. Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η μέθοδος αντιμετωπίζεται τόσο ως εργαλείο πρόληψης δασικών πυρκαγιών όσο και ως μέσο δασικής διαχείρισης, με προβλέψεις για πιλοτικές εφαρμογές, εκπαίδευση των εμπλεκόμενων φορέων και επιστημονική παρακολούθηση των αποτελεσμάτων.
Όπως επισημαίνεται από τους συντάκτες της ανάλυσης, η προδιαγεγραμμένη καύση δεν αποτελεί «μαγική λύση» απέναντι στις δασικές πυρκαγιές. Αντίθετα, πρόκειται για ένα εργαλείο που, σε συνδυασμό με την πρόληψη, την εκπαίδευση, τη σωστή διαχείριση της καύσιμης ύλης και την προετοιμασία των οικισμών, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση της έντασης και της επικινδυνότητας των πυρκαγιών.
Η εφαρμογή της μεθόδου, όπως τονίζεται, απαιτεί σταδιακή ανάπτυξη, αυστηρά επιστημονικά κριτήρια, εξειδικευμένη εκπαίδευση και στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ώστε να αποτελέσει ένα ασφαλές και αποτελεσματικό εργαλείο διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων και ενίσχυσης της αντιπυρικής προστασίας της χώρας.
Δρ Μιλτιάδης Αθανασίου
Εντεταλμένος Ερευνητής ΙΜΔΟ – ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ
Ηλίας Τζηρίτης
Συντονιστής Δράσεων Δασικών Πυρκαγιών WWF Ελλάς
